Poldermodel

Het poldermodel is de naam die gegeven wordt aan het Nederlandse consensusmodel waarin werkgevers, vakbonden en overheid met elkaar aan tafel gaan zitten om afspraken over arbeid te maken. Als beginpunt van de term poldermodel wordt vaak het Akkoord van Wassenaar (1982) gezien waarin de genoemde partijen een loonmatiging afspraken. Het consensusmodel bestaat echter al langer. Het gaat terug tot de Middeleeuwen. Toen moesten boeren, edelen, stedelingen en overige burgers samenwerken om dijken te bouwen en zo droge voeten te houden. Dit was alleen mogelijk door, ongeacht afkomst of stand, samen te werken.

Poldermodel

Akkoord van Wassenaar

In 1982 wordt een Akkoord van Wassenaar gesloten een nieuwe Pacificatie, deze keer tussen werkgevers en werknemers. Zij vinden elkaar in de opvatting dat de loonkosten naar beneden moeten om bedrijven weer internationaal te laten concurreren. Werkgevers maken deeltijdwerk mogelijk, in ruil waarvoor werknemers genoegen nemen met zeer matige loonstijging. Sommigen noemen het Akkoord van Wassenaar het begin van het poldermodel . Anderen vinden het mooier dit te zien als uitvloeisel van een eeuwenoude traditie van 'typisch Nederlands' overleg.

 

CDA-premier Ruud Lubbers (1939) speelt een belangrijke rol bij de totstandkoming van dit akkoord, evenals de PvdA-er Wim Kok (1938), vakbondsleider en later Lubbers' opvolger als premier. Beiden zetten zich in voor een ingrijpende economische en sociale bezuinigingspolitiek in de jaren tachtig en negentig.

 

Willem Drees

Willem Drees (5 juli 1886 – 14 mei 1988) was een Nederlandse minister-president voor de PvdA. Hij wordt door menigeen beschouwd als een van de belangrijkste naoorlogse Nederlandse politici. Onder zijn leiding vonden zowel de dekolonisatie als de wederopbouw van Nederland plaats. Drees was een overtuigd sociaal-democraat, maar wel zeer pragmatisch ingesteld ('niet alles kan, en zeker niet alles tegelijk').

 Willem Drees

Willem DreesDrees was heel populair en was bekend als Vadertje Drees. Hij was de initiator van diverse sociale wetten. Als minister van Sociale Zaken legde hij al in 1947 met de Noodwet Ouderdomsvoorziening de grondslag van sociale wetgevingen. Iedereen kent de uitdrukking: Hij trekt van Drees. Drees was de invoerder van de Algemene Ouderdomswet (AOW). Iedere Nederlander, die via de belasting premie heeft betaald, heeft vanaf zijn 65e jaar recht op een AOW-uitkering.

 

In de jaren '70 brak Drees met zijn partij, de PvdA, uit onvrede over de koers.

 

Tijd van televisie en computer

Verzuiling:

 

Verzuiling is een sociologisch begrip, waarmee gedoeld wordt op de verticale structuur in de samenleving, gebaseerd op één of meer karakteristieken.

 

Deze verenigen de samenleving niet alleen, maar brengt ook scheiding aan, doordat iedere zuil zijn eigen kerk, omroep, krant, vakbond, politieke partij, woningbouwvereniging, scholen, zorginstellingen, sportverenigingen of zelfs bedrijven had. Voor het midden van de 20e eeuw was deze situatie zelfs zo frappant, dat bijvoorbeeld bepaalde winkelbedrijven alleen personeelsleden aanstelden die lid waren van een bepaald kerkgenootschap. Dit leidde tot grote culturele verschillen, niet alleen binnen de grote steden, maar ook delen van het platteland, met als resultaat dat hele bevolkingsgroepen naast elkaar leefden zonder veel contact.

 

Het is niet altijd mogelijk zuilen strikt te definiëren. In elk geval kunnen een Protestants-Christelijke, een Rooms-Katholieke en een socialistische zuil onderscheiden worden. Ook kan men de 'liberale' of 'algemene zuil' waarnemen, hoewel sommige liberalen claimen dat er nooit een liberale zuil is geweest. (De liberalen waren tegen de verzuiling). In de jaren zestig trad de ontzuiling in. Anno 2004 is de verzuiling zo goed als verdwenen, hoewel een aantal 'restanten' van de verzuiling nog steeds bestaan, bijv. de verscheidenheid aan (publieke) omroepen. Sommigen menen dat bepaalde Nederlandse islamieten er bewust voor kiezen om zich terug te trekken in een eigen zuil.

 Televisie en Computer

EGKS

Het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) werd op 18 april 1951 te Parijs ondertekend door België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland en startte op 23 juli 1952. Het werd gesloten voor vijftig jaar en verstrijkt op 23 juli 2002.

 

Historisch gezien was de EGKS de verwerkelijking van de verklaring van Schuman van 9 mei 1950, waarin werd voorgesteld de gehele Frans-Duitse productie van kolen en staal te plaatsen onder een gemeenschappelijke Hoge Autoriteit, in een organisatie welke openstaat voor deelname van de andere landen van Europa.

 

Europese Economische Gemeenschap:

 

De Europese Economische Gemeenschap (EEG) is opgericht op 25 maart 1957, toen het Verdrag van Rome werd getekend. Deelnemende landen waren: België, Frankrijk, West-Duitsland, Nederland, Luxemburg en Italië.

 

De EEG stond aan de basis van de huidige Europese Unie. Binnen de EEG werd een gemeenschappelijke markt gevormd. Het EEG-verdrag bevatte bepalingen over landbouw, transportmogelijkheden, en economische relaties met niet-leden. Later zouden ook kapitaal en arbeidskrachten deel uitmaken van de gemeenschappelijke markt.

 

Bij het Verdag van Rome werd tevens de Europese Atoomenergie Gemeenschap (EAG; ook wel bekend als Euratom) opgericht. In 1952, was al de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) opgericht. De drie organisaties kregen in 1967 samen één Commissie, één Raad en één budget. Ze werkten verder onder de verzamelnaam Europese Gemeenschappen (EG), maar de drie verdragsorganisaties bleven wel los van elkaar bestaan. in 1993, bij de inwerkingtreding van het Verdrag van Maastricht werd de naam van de gemeenschap gewijzigd in Europese Gemeenschap omdat de verdragsbepalingen zich vanaf dat moment veel verder uitstrekten dan alleen op het economische gebied.

EEG